Fizjoterapia neurologiczna jest elementem rehabilitacji osób, u których choroby lub uszkodzenia układu nerwowego prowadzą do zaburzeń ruchu, równowagi, koordynacji oraz ograniczenia samodzielności w codziennym funkcjonowaniu.
W gabinecie Fizjorevital w Legnicy prowadzę fizjoterapię neurologiczną dostosowaną do rozpoznania, aktualnego stanu funkcjonalnego oraz indywidualnych możliwości pacjenta.
Postępowanie poprzedzam szczegółowym wywiadem i badaniem funkcjonalnym. Na ich podstawie określane są najważniejsze problemy funkcjonalne oraz cele dalszej rehabilitacji.
Fizjoterapia może stanowić element postępowania między innymi u pacjentów:
po udarze mózgu,
po urazach i innych uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego,
z chorobami neurologicznymi wpływającymi na sprawność ruchową,
z zaburzeniami równowagi i koordynacji,
z osłabieniem siły mięśniowej i ograniczeniem kontroli ruchu,
z trudnościami w chodzeniu i wykonywaniu codziennych czynności,
z zaburzeniami czucia wpływającymi na funkcję i bezpieczeństwo poruszania się,
wymagających dalszej rehabilitacji po zakończeniu leczenia szpitalnego lub rehabilitacji stacjonarnej.
Zakres fizjoterapii zależy od rozpoznania, przebiegu choroby oraz aktualnych możliwości funkcjonalnych pacjenta.
Udar mózgu może prowadzić do różnych zaburzeń funkcjonalnych, między innymi osłabienia lub niedowładu kończyn, zaburzeń kontroli ruchu, równowagi, koordynacji i chodu.
Rehabilitacja neurologiczna po udarze jest procesem indywidualnym. Jej przebieg zależy między innymi od lokalizacji i rozległości uszkodzenia, czasu od wystąpienia udaru, współistniejących problemów zdrowotnych oraz aktualnego poziomu samodzielności.
Postępowanie fizjoterapeutyczne może obejmować pracę nad kontrolą pozycji ciała, zmianą pozycji, siadaniem, wstawaniem, równowagą, chodem oraz wykorzystaniem kończyn podczas codziennych czynności.
Istotnym elementem jest odpowiednie dostosowanie trudności ćwiczeń oraz ich stopniowe rozwijanie wraz ze zmianą możliwości pacjenta.
Problemy neurologiczne mogą wpływać na sposób poruszania się, stabilność oraz bezpieczeństwo podczas wykonywania codziennych czynności.
W zależności od wyników badania fizjoterapia może obejmować ćwiczenia równowagi, kontrolę pozycji stojącej, przenoszenie ciężaru ciała, zmianę kierunku ruchu oraz naukę lub doskonalenie chodu.
Ćwiczenia dobierane są odpowiednio do aktualnych możliwości pacjenta i stopniowo modyfikowane wraz z postępami rehabilitacji.
Uszkodzenia układu nerwowego mogą prowadzić do zmiany sposobu wykonywania ruchu, osłabienia mięśni, zaburzeń koordynacji oraz trudności w celowym wykorzystaniu kończyny.
Postępowanie może obejmować zadania ruchowe ukierunkowane na poprawę kontroli i wykorzystania dostępnych możliwości pacjenta podczas czynności istotnych w codziennym funkcjonowaniu.
W rehabilitacji istotna jest regularność, odpowiednia liczba powtórzeń oraz stopniowe zwiększanie wymagań stawianych pacjentowi.
Pierwsza wizyta rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu dotyczącego rozpoznania, przebiegu choroby, dotychczasowego leczenia i rehabilitacji oraz aktualnych trudności w codziennym funkcjonowaniu.
W badaniu oceniam funkcje istotne dla konkretnego pacjenta. W zależności od jego stanu może to obejmować między innymi sposób zmiany pozycji, kontrolę tułowia, zakres ruchu, siłę i funkcję mięśniową, równowagę, koordynację, chód oraz wykonywanie wybranych czynności funkcjonalnych.
Jeżeli pacjent posiada dokumentację ze szpitala, wyniki badań lub zalecenia lekarza prowadzącego, warto zabrać je na pierwszą wizytę.
Nie istnieje jeden zestaw ćwiczeń odpowiedni dla wszystkich pacjentów neurologicznych. Postępowanie powinno odpowiadać konkretnym ograniczeniom funkcjonalnym oraz celom pacjenta.
Podstawę terapii stanowi aktywna praca pacjenta i odpowiednio dobrane zadania ruchowe. Mogą one obejmować ćwiczenia kontroli tułowia i kończyn, równowagi, koordynacji, zmian pozycji, wstawania, chodu oraz czynności potrzebnych w codziennym życiu.
W zależności od potrzeb stosuję również techniki wspomagające przygotowanie pacjenta do aktywnego wykonywania określonych zadań ruchowych.
Układ nerwowy posiada zdolność do zmian i adaptacji pod wpływem doświadczenia oraz wykonywanej aktywności. Zjawisko to określane jest jako neuroplastyczność i stanowi jedną z podstaw współczesnej rehabilitacji neurologicznej.
Dlatego istotne znaczenie ma aktywne wykonywanie zadań, ich odpowiednia intensywność i powtarzalność oraz odnoszenie ćwiczeń do funkcji potrzebnych pacjentowi w codziennym życiu.
Plan rehabilitacji powinien być modyfikowany wraz ze zmianą możliwości funkcjonalnych pacjenta.
Celem fizjoterapii neurologicznej jest możliwie najlepsze wykorzystanie aktualnych możliwości funkcjonalnych pacjenta oraz praca nad funkcjami istotnymi dla jego samodzielności i codziennego życia.
Postępowanie rozpoczynam od oceny stanu funkcjonalnego i określenia indywidualnych celów rehabilitacji.
Fizjorevital – mgr Paweł Skowron, fizjoterapeuta
ul. Kazimierza Wierzyńskiego 1, Legnica